داييجان ناپلئون!

سینمای ما - علامتي كه ميشنويد اعلام خطر يا وضعيت قرمز است و معنا و مفهوم آن اين است كه حمله هوايي انجام خواهد شد؛ محل كار خود را ترك و به پناهگاه برويد ... واقعا چرا بايد چنين جمله اي بعد از ربع قرن در ذهن من (ما) اين همه دقيق و شفاف و از آن مهمتر رعب آور مانده باشد؟ چرا هنوز صداي عبور هواپيماي مسافربري (توپولوف يا مثل آن) ثانيه اي ما (من) را نگران ميكند و مياشوبد؟ هر چه هست، جوابش در آن دهه شصتيست كه الان دارد به عنوان يك مقطع تاريخي اجتماعي فرهنگي موثر و تعيينكننده و تاثيرگذار سوژه دست و ذهن هنرمندان و نمايشگران و تصويرسازهاي ما ميشود.

همزماني اجراي تئاتر «زمستان 66» و پخش سريال «وضعيت سفيد» به هر دليل شانسي و تصادفي هم كه باشد، نكتهاي ويژه و مهم در خود دارد. حميد نعمتالله و هادي مقدمدوست از حال و هواي عجيب و لحن پيچيده آن سالها براي ما تحفهاي چند مزهاي تدارك ديدهاند كه درست شبيه حال همان روزها غير قابل توصيف و غير قابل طبقهبنديست. اين ميزان وسواس روي بازسازي عين به عين جزئيات آن روزها – حتي در پس زمينه قاب – و يادآوري حرفها و لباسها و حاشيه صوتي و فضاي بصري دلمرده و بي رنگ و فقدان مطلق هر چيز تماشايي و جذاب در در و ديوار شهر و محله در سريال وضعيت سفيد امتياز ويژه اي است. ان هم در روزهايي كه سازندگان آثار تلويزيوني مفهوم قديمي بزن در رو را معناهايي تازه بخشيدهاند.

قصه، شخصيتها، موقعيتهاي دراماتيك و ديالوگنويسي هوشمندانه و دلپذير در كنار چندين كاراكتر به يادماندني همه و همه در ده قسمت اول يك مجموعه تلويزيوني دست مريزاد دارد. يك خسته نباشيد اساسي به نعمتالله و يك حس غريب براي ما كه آيا تماشاي هر شب اين سريال و تكرارش (اگر فرصتش دست بدهد) ناشي از يك جور حس مازوخيستي نيست؟ آيا دلمان براي سادگي و صفاي به تاريخ پيوستهاي كه ميان آن همه شلوغي و غوغاي انفجار و پناهگاه و دود و آتش خودش را نشان ميداد و حالا وسط اين همه مظاهر و مصاديق ظاهري و تصنعي رفاه گم شده نيست؟

نميدانم چرا اين را ميگويم؟ اما ايا يك خانواده عجيب و متنوع با كلي حاشيه و قصه و حرف و حديث كه در يك باغ جمع شده اند و – به اجبار اين بار – كنار هم روزگار ميگذرانند، ميتواند «دايي جان ناپلئون» روزگار ما و دهه ما باشد؟ براي زرسيدن به جوابش بايد تا پايان ماه آينده منتظر ماند.

علامتي كه ميشنويد وضعيت سفيد است؛ يعني خطر حمله هوايي وجود ندارد...